Reizen
Na 32 jaar terug naar Agra

Op mijn eerste reis door India in 1992 kon een bezoek aan de Taj Mahal niet ontbreken. De imposante graftombe aan de rivier de Yamuna wordt dagelijks gefotografeerd door duizenden toeristen vanaf het klassieke standpunt. Ik ben destijds naar de andere kant van de rivier gegaan, wat in die tijd nog een agrarisch gebied was, om het werelderfgoed vanuit een ander perspectief te fotograferen. Ik kwam daar vier nieuwsgierige boerenkinderen tegen die voor mij poseerden bij een landbouwwerktuig.
32 jaar na dato ging ik met mijn dochter Esta terug naar Agra, de stad van de Taj Mahal. Ik had een A4 print van de foto meegenomen om die terug te brengen naar de kinderen die inmiddels wel tegen de 40 zouden zijn. Het boerenland was echter wel wat veranderd. Er is nu een weg aangelegd om bij het uitkijkpunt op de Taj Mahal te komen. Verkopers van plastic Taj Mahaltjes verdringen zich er om hun handel te verkopen aan toeristen.
Ik moest ergens beginnen met mijn zoektocht, haalde de print uit mijn rugzak en sprak een verkoper aan. Hij keek naar de foto en ik zag een blik van herkenning. Hij zei dat hij het kind links op de foto was. Maar ik had mijn twijfels. Hij had weliswaar ook van die grote voortanden, maar zijn huidskleur was lichter en ik dacht dat dat een meisje was. Ik vroeg hem naar zijn leeftijd en zijn antwoord was 30 jaar.
Hij was het dus niet, maar wilde natuurlijk contact maken en wat van zijn handel aan ons verkopen. Hij zei dat hij wel de moeder van de kinderen kende en wilde ons daar graag naar toe brengen.
We stapten in een riksja en hij bracht ons naar een gehuchtje vlakbij waar een oude vrouw de poep van geiten en koeien aan het kneden was tot een soort koeken die zij in de zon liet drogen. Deze gedroogde koeken worden gebruikt als brandstof, werk voor mensen van de laagste kaste. Met de stront nog aan haar handen pakte ze de foto aan en de tranen sprongen in haar ogen. Ik fotografeerde de vrouw met de foto in haar hand; alsof haar emotie niet al voldoende bewijs was, zie je op de achtergrond ook het wiel van het landbouwwerktuig.
De vrouw vertelde dat het kind rechtsonder op de foto vroeg overleden was aan kanker. De kinderen links en rechts op de foto waren meisjes die zijn uitgehuwelijkt en niet meer in de buurt woonden. Van de jongen met het witte T-shirt kregen we het adres van zijn werk, een houtzagerij in een buitenwijk van Agra. Het was een zoektocht want Agra is een stad met ruim anderhalf miljoen inwoners, maar het is ons gelukt de jongen te vinden. Ook bij hem waren de emotie en verrassing groot bij het zien van de foto uit zijn jeugd. Zijn baas zat achter een groot bureau en wiebelde met zijn hoofd op de typische manier zoals veel mensen in India dat doen. Het kan van alles betekenen, maar ik denk dat hij het vreemd vond dat ik als rijke westerling zoveel moeite gedaan had voor een jongen van de laagste kaste.



